Helofytenfilter

De mestvaalt van de Korenmaat wordt duurzamer door een helofytenfilter.

Het helofytenfilter ligt naast de mestvaalt op Stadsboerderij De Korenmaat. Dit natuurlijke filter zuivert de gier die uit de mest de bodem in zakt. Een helofytenfilter is een effectieve waterzuiveringsinstallatie, waarbij de natuur het werk doet.

Korenmaat-mestvaalt-20150119_FAM1846

Gier

De mestvaalt bestaat naast dikke mest en stro ook uit gier: een mengsel van urine en dunne mest. Een vloeistofdichte vloer voorkomt, dat voedingsstoffen uit de mest naar de bodem uitspoelen en het grondwater vervuilen. De gier wordt opgevangen in een gierkelder. De kelder heeft echter een te krappe opslagcapaciteit. Dit komt niet door de hoeveelheid mest en mestvocht, maar door regenwater, dat vanaf de mestplaat afwatert op de gierkelder. De gier bestaat in de praktijk dus voor het overgrote deel uit regenwater. Het leeg pompen en uitrijden van deze gier is een dure en steeds terug kerende klus. Tijd voor een betere oplossing dus!

 De oplossing: het helofytenfilter

Een helofytenfilter is een grote, waterdichte bak, waarin rietplanten en bacteriën samenleven. De bacteriën leven tussen de wortels van de rietplanten. De rietplant zorgt voor goede leefomstandigheden voor de bacteriën. De bacteriën op hun beurt breken afvalstoffen in het water zeer efficiënt af.  Direct op en naast de wortels leven bacteriën, die door de rietplant van zuurstof worden voorzien. Verder weg van de wortels zijn zuurstofarme omstandigheden en daar profiteren andere bacteriesoorten van. De unieke combinatie van bacteriesoorten zorgt voor het grote zuiverende vermogen van het helofytenfilter. De rietplanten zelf zorgen er voor, dat het filter niet dichtslibt, doordat de wortels zowel aangroeien als afsterven. Ook zuiveren rietplanten zelf het water, want om te groeien halen ze fosfaat en stikstof uit het afvalwater.

Helofytenfilter 2

Levensduur van een helofytenfilter

Een helofytenfilter kan eindeloos allerlei stikstofverbindingen (eiwitten, ammonium, nitraten) afbreken en onder andere omzetten in N2, de (onschadelijke) stikstof in onze atmosfeer. Fosfaten worden in het filter gebonden en na ongeveer 25 jaar is het filter ‘vol’. Na 25 jaar moet het rietfilter dus worden vervangen. Het huidige filter op onze boerderij stamt uit 2012. Het wortelpakket, dat vol zit met fosfaten, kan zo de mestvaalt op en wordt op die manier weer gerecycled.

Hoe het werkt 

Op de Korenmaat ligt het rietveld direct naast de mestvaalt. In de gierkelder zit een pomp met een tijdschakelaar. Om de paar uur wordt een bepaalde hoeveelheid afvalwater via een ondergrondse leiding (1) naar het rietveld gepompt. De leiding komt uit boven in het rietveld (2).  Het afval water zakt vervolgens langzaam naar beneden, langs de wortels van het riet, waar de bacteriën lekkerbekkend staan te wachten. Als het water de bodem van het rietfilter heeft bereikt is het schoon en loopt het via een drainagebuis (3) uit het filter en een overloop (4) naar een naastgelegen controleput (5). Van hieruit kunnen watermonsters worden getest op zuiverheid. Hier op de Korenmaat zal het water daarna  natuurlijk aflopen naar de naastgelegen sloot of naar een bezinkput. In andere situaties wordt het gezuiverde water afgepompt (6).

Helofytenfilter 4

 

Stadsboerderij De Korenmaat is onderdeel van Natuurcentrum Arnhem